De Westfriese Omringdijk


Charlotte Dematons

Het lag zomaar bij ons in de brievenbus, zonder afzender: het boek Nederland van Charlotte Dematons. We hadden een dochtertje uit het buitenland geadopteerd en vonden het een ontzettend leuk en goed gevonden cadeau. De tekeningen zijn mooi, grappig, herkenbaar en vol leven. In al die jaren is het boek regelmatig uit de kast gehaald, door de kinderen én door mijzelf.

Ik had nog maar net besloten op een vrije maandag de Westfriese Omringdijk te fietsen, toen m’n zoontje aan het begin van de avond weer eens met Nederland kwam aanzetten. We bekeken het boek samen van begin tot eind. Voor het eerst viel me op dat bovenaan de tekening over Noord-Holland een smal bochtig dijkje loopt met een groepje wielrenners erop. Dat moet wel de Omringdijk zijn, dacht ik!

Charlotte Dematons, Noord-Holland

Al snel bleek dat te kloppen. De uitgave gaat gepaard met Duizend dingen over Nederland, dat op alle tekeningen inzoomt en een toelichting geeft bij talloze objecten en taferelen. Wat schetst mijn verbazing: daarin wordt niet alleen bevestigd dat het om de Westfriese Omringdijk gaat, maar lees ik dat bovendien de Nationale Fietsdag wordt uitgebeeld. Onderaan de tekening zijn heel wat fietsers te zien, waarvan sommige een toelichting krijgen: fietsers met kinderen voorop- en achterop of in een bakfiets, hondjes die in fietsmanden worden meegenomen, een stoere jongen die zonder handen fietst, een klein jongetje dat naar judo gaat, een hockeymeisje met stick, een bakfiets met een oude grootmoeder in de bak, een traditionele bakkersfiets en een jongetje op een driewieler-tractor met een gierwagentje erachteraan. Het groepje wielrenners op de Omringdijk krijgt ook een treffende beschrijving en tot slot is er aandacht voor de Fietsersbond – ik ben lid en fan – , die op de tekening met een bordje de aandacht vraagt.

Mont Ventoux

Kortom: nog voordat ik op de fiets zat, kon mijn dag al niet meer stuk. De aanleiding om de Omringdijk te fietsen was echter een ander boek, of eigenlijk een luciferdoosje met harmonica-gevouwen blaadjes erin. Toen ik het boek Ventoux van Bert Wagendorp cadeau kreeg, werd dit doosje erbij gegeven. Het gaat niet over de Ventoux, of eigenlijk ook, maar toch vooral over de Omringdijk.

Hij zegt tegen me, hij zegt: leg er een berg onder en hij slingert zo omhoog, die weg. De slinger is er al, zegt ie, alleen de berg nog niet. Een pas is ‘t, zegt ie, een bergpas in de polder. Hij zegt tegen me, hij zegt: ‘t is een platte berg jongen, een klim in de vlakte, weet je wel.

Westfriese Omringdijk

Toen het zover was, parkeerde ik de auto bij station Alkmaar Noord om vanaf daar naar de route die door Alkmaar loopt te fietsen. Het viel niet mee om op de route terecht te komen, doordat m’n Wahoo een rechte lijn aangaf ergens tussen twee wegen in en de GPS-route met de klok mee ging terwijl ik ‘m op één of andere manier andersom had gedacht. Maar goed, eenmaal op de route was ik Alkmaar vrij snel uit en fietste ik door plaatsen als Koedam, Schoorldam en Krabbendam. Vanaf daar kwam ik direct op het mooiste stuk van de route, tussen Warmenhuizen en Kolhorn. Hier ligt de smalle bochtige dijk van de tekening. Dit is de slingerpas zonder berg.

Iets eerder kreeg ik trouwens het gevoel écht richting de heuvels te rijden, want linksvoor kwamen de Schoorlse duinen in beeld. Geloof me, dat was een verwarrende ervaring in het Noord-Hollandse polderlandschap. Met de wind grotendeels mee was het heerlijk kronkelen over het smalle dijkje. Het sturen van m’n fiets naar de wind toe en van de wind af deed me werkelijk waar denken aan de Mont Ventoux, waar het bovenop ook zo hard kan waaien. Ik had het gevoel dat ik eindeloos door zou kunnen fietsen en had geen moment de neiging naar de tijd of m’n kilometerstand te kijken. Ze gleden voorbij.

Na Kolhorn lopen er wat drukkere wegen langs de dijk. Hoewel er vaak een rustiger pad in de buurt was om over te fietsen, werd het niet meer zo idyllisch als het eerste deel van de route.

Vanaf Medemblik is de sfeer nog weer anders. Het is één van de oudere en sfeervolle plaatsen aan het IJsselmeer. Na een gezellige winkelstraat was er de jachthaven en achter twee bochten het uitzicht op de uitgestrekte plas water. Na Medemblik volgden Andijk en Enkhuizen. Daar keek ik eigenlijk voor het eerst op m’n kilometerteller. Waarom? Tegenwind! Daardoor vroeg ik me toch even af hoever het nog was en vooral: hoelang nog richting het zuiden? Ik had 75 kilometer achter de rug en nog ongeveer 55 te gaan. Een opsteker om al ver over de helft te zijn. Bovendien was het nog vroeg omdat ik nergens had gestopt. Dat besloot ik zo te houden, en op een snelle foto van Enkhuizen onder een Hollandse lucht na fietste ik verder.

Enkhuizen

De dijk langs het IJsselmeer was lang en een beetje saai. Of misschien kwam dat door de wind en de zon die fel in m’n ogen scheen – ik had m’n zonnebril vergeten. M’n gemiddelde snelheid liep snel terug. Ik besloot de man met de hamer voor te zijn en even in de berm op krachten te komen. Wat eten, drinken, strekken en een instapost (de foto van Enkhuizen) later zat ik weer met nieuwe moed op de fiets.

En zo vorderde ik over de dijk, bocht na bocht. Soms even uit de frontale wind en zon, het volgende moment met beide tegen. Niet dat ik er doorheen zat, maar ik raakte behoorlijk uitgeput en m’n snelheid was flink gezakt. Ik verlangde naar beschutting tegen de wind en de zon. Eerst wilde ik weg van het open water – wat gebeurde vanaf Hoorn. Vervolgens verlangde ik naar bebouwing – waarop ik moest wachten tot vlakbij Alkmaar.

De dijk langs het IJsselmeer

Terug bij de auto was ik toch wel op. Het is ook niet dat ik iedere dag 130 kilometer fiets. Maar dan nog die wind, de kronkels, het kale landschap en de uiteindelijke eentonigheid van de weg. En toen schoot me dat van die bergpas weer te binnen.

De Westfriese Omringdijk ís de Mont Ventoux, lieve vrienden.
De berg in de polder.
De klim in de vlakte.

Onderschat ‘m niet!

P.S. Tot op de dag van vandaag weten we niet wie de gever is van het boek van Charlotte Dematons.


Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.