Hoewel ik nog maar net ben begonnen, vraag ik me weleens af hoe de fietsenmaker van de toekomst eruit ziet. De recente sectorvisie detailhandel van de Rabobank bood inspiratie. Vervolgens heb ik maar eens wat opgeschreven. Heb je aanvullingen of commentaar? Laat hieronder je reactie achter of mail me. Misschien is dit typisch een artikel om bij te schaven en aan te vullen.
Werkplaats is troef
Reparaties moeten altijd op locatie gebeuren, het liefst dichtbij de klant. Misschien ontstaan er ook grotere werkplaatsen die fietsen bij de klant ophalen en centraal repareren, maar de logistieke kosten lijken me vrij hoog ten opzichte van de verdiensten. Het aantal mobiele fietsenmakers zal ook vast stijgen. Maar het voordeel van een compleet uitgeruste werkplaats is dat er efficiënter kan worden gewerkt. Denk alleen al aan de planning, die veel flexibeler is als mensen hun fiets aan het begin van de dag brengen en aan het eind weer ophalen. Bovendien heeft een werkplaats meer onderdelen op voorraad en gereedschap ter beschikking, zodat problemen vaker in één keer worden opgelost. Daarbij heeft een werkplaats meer mogelijkheden om kwaliteit en expertise uit te stralen, en uiteraard om een goede verbinding met de directe omgeving aan te gaan.
Specialisatie en persoonlijk contact
Om de concurrentie met grote ketens en online verkoop aan te kunnen, moeten fietsenmakers zich onderscheiden op punten waarop deze ‘giganten’ dat niet kunnen. Fietsenmakers moeten hun assortiment beperken, daar kennis over opbouwen en zo hun meerwaarde bewijzen. Concurrentie draait op het moment veelal om schaalvoordelen. Het lijkt misschien alsof die aan grote bedrijven zijn voorbehouden, maar ook een kleiner bedrijf in een niche kan een ‘grote speler’ zijn in dat specifieke domein. En dat terwijl een niche voor grotere bedrijven veel minder interessant is.
Expertise, maatwerk en persoonlijk contact lijken soms achterhaalde waarden. Vanwege de vergrijzing zou dit niet eens een ramp zijn: ouderen blijken dit meer te waarderen dan jongeren. Maar ook over de hele breedte kan zich een kentering voordoen. Waar een steeds groter deel van ons leven zich online afspeelt, kan de waardering voor expertise, maatwerk, persoonlijk contact juist toenemen. Daarnaast is er weer aandacht voor ambacht, en daar kan de fietsenmaker van profiteren.
Online strategie
Dat neemt niet weg dat ieder bedrijf een online strategie nodig heeft. Niet alleen om gevonden te worden, maar ook om het gemak voor de klant te vergroten. Zo zijn er fietsenmakers die je moet bellen om een afspraak te maken, terwijl dat online ook eenvoudig is te faciliteren. Als het goed wordt ingericht, kan dat voor beide partijen makkelijker zijn. Het is een uitdaging om de planning kloppend te krijgen als mensen zelf hun afspraak online inplannen, maar daar moet een mouw aan te passen zijn (zie onder het kopje voorspelbaarheid). Verder levert het online kunnen raadplegen van de voorraad voordelen op, en natuurlijk het kunnen reserveren of bestellen van producten. Fysieke en online aanwezigheid kunnen elkaar op talloze manieren versterken, en ik denk dat op dat gebied nog verrassende vondsten worden gedaan.
Voorspelbaarheid
De planning in de werkplaats is in mijn beleving altijd een puzzel. Onderhoud en reparatie worden ingepland, maar de tijd die in een fiets gaat zitten is lastig in te schatten. Volgens mij zijn er een paar manieren om daarmee om te gaan. Ten eerste moet de focus veel meer komen te liggen op onderhoud. Onderhoud of zelfs reparatie aan een fiets die regelmatig langskomt in de werkplaats, is veel beter in te schatten dan reparatie aan een fiets die in tijden niet bij een fietsenmaker is geweest en waarbij zichtbare en onzichtbare problemen zich hebben opgestapeld. Ten tweede moet personeel bij voorkeur flexibel inzetbaar zijn, zodat de werkplaats makkelijk kan worden op- en afgeschaald. Ten derde is er ruimte voor techniek die slijtage signaleert (bijvoorbeeld sensoren) en techniek die onderhoud en reparaties vereenvoudigt (bijvoorbeeld standaardisatie en reparatiegericht ontwerp). Wat dit laatste betreft zou het ideaal zijn als de specifieke onderdelen en reparatiegeschiedenis van een fiets onder een uniek ID te raadplegen zijn.
Duurzaamheid
Hier kan een fietsenmaker echt voorop lopen door vol in te zetten op kwaliteit, reparatie en recycling. Aan de ene kant heeft een fietsenmaker veel meer mogelijkheden dan een gemiddelde winkel om daarin verschil te maken. Aan de andere kant wordt dat in mijn beleving nog te weinig gedaan. Als je zelf repareert en je kent de kosten daarvan, kan je ook adviezen geven om kosten in de toekomst te voorkomen. Promoot spullen die lang meegaan, reparatiegericht zijn ontworpen en compatibel zijn met veelgebruikte systemen. Faciliteer recycling door bijvoorbeeld oude zadels en binnenbanden in te nemen en terug te sturen naar respectievelijk Selle Royal en Schwalbe. Geef informatie over de herkomst en het productieproces van producten.
Personeel en automatisering
De krapte op de arbeidsmarkt neemt toe, waardoor (goed) personeel steeds lastiger is te vinden. Daarom loont het om een goede werksfeer te bieden en personeel veel ruimte te geven voor eigen inbreng en ontwikkeling. Uiteraard kan dat niet zonder goede arbeidsvoorwaarden, en dat kost geld. Hierdoor wordt het lastiger om op prijs te concurreren. Maar is dat erg? Ik denk het niet. Volgens mij is prima uit te leggen waarom een reparatie duurder is dan op andere plekken, zolang alle focus ligt op gemak, kwaliteit en persoonlijke aandacht. Als mensen met een goed gevoel wegfietsen en alles klopt, dan valt een hogere prijs niet uit de toon. Als je kijkt naar andere arbeidsintensieve diensten zoals kappers, dan zijn er ook enorme prijsverschillen. Toch is het bij de duurdere kappers vaak net zo druk als bij de goedkopere.
Verder biedt automatisering kansen. Denk aan het registreren van handelingen, opvragen van instructies, aanvullen van voorraad en de financiële administratie. Automatisering leidt tot een hogere arbeidsproductiviteit en kan zo arbeid uitsparen. Is dat laatste zorgelijk voor de werkgelegenheid? In elk geval niet zolang (technisch) personeel moeilijk is te krijgen. Bovendien zijn de wachttijden bij veel werkplaatsen te lang (twee tot drie weken?), zodat een efficiëntere werkplaats op korte termijn meer werk kan aantrekken.
Conclusie
Hoewel het aantal winkels langzaam vermindert, liggen er voor fietsenmakers juist veel kansen. Ik denk dat fietsenmakers die veel aandacht hebben voor hun bedrijfsvoering een belangrijk voordeel hebben. Er zullen grote spelers zijn die op verkoopprijs van producten concurreren en kleine spelers die goedkoop kunnen repareren. Maar daar tussenin ligt een grote markt voor fietsenmakers die inzetten op kwaliteit, gemak, duurzaamheid en efficiëntie.
Geef een reactie